Urlop okolicznościowy z powodu śmierci członka rodziny, np. babci, teścia, ojca – kiedy i w jakim wymiarze przysługuje?

Urlop okolicznościowy przyznawany z powodu śmierci członka rodziny trwa 1-2 dni. Okres ten nie wlicza się do należnego pracownikowi urlopu wypoczynkowego.

Śmierć babci, dziadka czy innego bliskiego członka rodziny uprawnia do urlopu okolicznościowego. Jego wymiar wynosi od 1 do 2 dni, a zasady przyznawania są ściśle określone. Pracodawca nie może odmówić udzielenia takiego urlopu.

Urlop okolicznościowy to dodatkowy dzień lub dwa dni wolnego, które przyznawana są w ściśle określonych sytuacjach. Jedną z nich jest śmierć członka rodziny, np. ojca, matki, babci, dziadka, teścia itp. Urlop okolicznościowy z tytułu śmierci babci czy innego członka rodziny nie wlicza się do rocznej puli urlopu wypoczynkowego, który należy się pracownikowi. Pracownik musi jednak złożyć do pracodawcy odpowiedni wniosek, przy czym pracodawca nie może odmówić udzielenia takiego urlopu.

Jaki wymiar urlopu przysługuje na wypadek śmierci poszczególnych członków rodziny?

Szczegóły związane z urlopem okolicznościowym znaleźć można w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej dotyczącym usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy. W paragrafie 15 dokładnie określono w jakich okolicznościach pracodawca jest zobowiązany do zwolnienia pracownika od pracy. Dokładna liczba wolnych dni zależy od rodzaju okoliczności, a w przypadku śmierci głównie od stopnia pokrewieństwa z osobą zmarłą. Zgodnie z tym rozporządzeniem pracownik ma prawo do urlopu okolicznościowego z tytułu śmierci bliskiej osoby w zakresie:

  • 2 dni – w przypadku śmierci i pogrzebu małżonka, dziecka, ojca, matki, macochy oraz ojczyma,
  • 1 dnia – w przypadku śmierci i pogrzebu siostry, brata, teścia, teściowej, dziadka, babci oraz inne osoby, która pozostaje pod bezpośrednią opieką pracownika lub  na utrzymaniu pracownika.

Co ważne, normy określone przepisami są normami minimalnymi. Oznacza to, że urlop okolicznościowy na wypadek śmierci bliskiej osoby może być dłuższy. Kwestia ta zależy od pracodawcy, a określa się ją w regulaminie pracy. Wówczas jednak każdemu pracownikowi należy się taki sam wymiar urlopu – jakiekolwiek różnicowanie pracowników w kwestii długości urlopu okolicznościowego jest niezgodne z prawem.

Jak napisać wniosek o urlop okolicznościowy z tytułu śmierci bliskiej osoby?

Do uzyskania urlopu okolicznościowego z tytułu śmierci teścia, ojca, dziadka, matki czy innej bliskiej osoby konieczne jest złożenie specjalnego wniosku. Formułę wniosku najczęściej określają regulacje wewnątrzzakładowe. W piśmie należy umieści powód udzielenia urlopu i jego dokładny termin. Niekiedy pracodawcy przed udzieleniem urlopu wymagają dostarczenia aktu zgonu babci, mamy, dziecka czy innej osoby. W przypadku, gdy pracownik tego dokumentu nie dostarczy, jego nieobecność pozostanie nieusprawiedliwiona.

Termin urlopu okolicznościowego z tytułu śmierci nie musi pokrywać się z dniem wystąpienia zdarzenie uprawniającego do jego uzyskania. Najczęściej taki urlop jest wykorzystywany na dzień pogrzebu bliskiej osoby, a nie na czas śmierci, ponieważ takowej nikt nie jest w stanie przewidzieć. We wniosku nie trzeba uzasadniać swojej prośby, a jedynie napisać z jakiego tytułu wnioskuje się o urlop, w wymiarze ilu dni oraz w jakim terminie ma być przyznany.

Jakie wynagrodzenie przysługuje za urlop okolicznościowy?

Za urlop okolicznościowy z tytułu śmierci teścia, ojca czy innego członka bliskiej rodziny wynagrodzenia liczone jest tak samo, jak za urlop wypoczynkowy. Co ważne, w stawce dziennej pod uwagę brane są wartości składników zmiennych zawartych w wynagrodzeniu pracownika za miesiąc, w którym przypadł urlop.

W przypadku, gdy zdarzenie, które uprawnia do uzyskania urlopu okolicznościowego z powodu śmierci, wypadnie w trakcie urlopu wypoczynkowego, pracownikowi nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Co więcej, nie może on wystąpić z wnioskiem o przedłużenie urlopu. Może natomiast wnioskować o przerwanie urlopu wypoczynkowego i przyznanie dnia wolnego na śmierć babci lub innego członka rodziny, ale pracodawca nie ma obowiązku się na to zgodzić. Niewykorzystany urlop okolicznościowy nie może przejść na kolejny rok.

Przeczytaj również: Odprawa pośmiertna po zmarłej osobie – kiedy należy się spadkobiercom?