Ceremonia pogrzebowa – jak wygląda pogrzeb katolicki?

Ceremonia pogrzebowa w kościele katolickim kładzie duży nacisk na liturgię słowa i ofiarę eucharystyczną. Oprócz tego bardzo ważne jest zachowanie odpowiedniego obrządku zarówno w domu zmarłego, jak i na cmentarzu czy w kościele. Pod uwagę brane są także lokalne zwyczaje i kultura ludowa.

CO JEST POTRZEBNE DO ORGANIZACJI KATOLICKIEJ CEREMONII POGRZEBOWEJ?

W kościele katolickim zaleca się, aby ceremonia pogrzebowa za zmarłego odbywała się w jego kościele parafialnym. Istnieje także możliwość odprawienia pogrzebu w parafii, w której nastąpił zgon lub w parafii wybranej przez rodzinę, ale zawsze należy o tym poinformować duszpasterza parafii, do której zmarły należał. Dokumenty, jakie należy przedstawić w kancelarii parafialnej to:

  • akt zgonu uzyskany z Urzędu Stanu Cywilnego lub karta zgonu z adnotacją USC o zarejestrowaniu zgonu,
  • zaświadczenie o udzieleniu sakramentu chorych oraz wiatyku, który wystawiany jest wtedy gdy zgon nastąpił w szpitalu lub poza parafią.

JAKIE SĄ FORMY POGRZEBU W KOŚCIELE KATOLICKIM?

Ceremonia pogrzebowa w kościele katolickim obejmuje szereg czynności i modlitw liturgicznych, które obowiązują podczas pogrzebu. Pochówek może występować w trzech, dwóch lub jednej formie, które odpowiadają miejscu sprawowania obrządku – kaplica cmentarna lub dom, kościół oraz cmentarz. Decyzję dotyczącą formy pogrzebu podejmuje proboszcz parafii, do której należała zmarła osoba. Bierze on pod uwagę:

  • rzeczywistą przynależność zmarłego do wspólnoty kościoła,
  • korzystania lub niekorzystania przez zmarłego z sakramentów,
  • innych oznak, które stanowią o tym, czy zmarły żył zgodnie z zasadami wiary.

Pod uwagę brane są także lokalne zwyczaje oraz kulturowa i pobożność ludowa w danej parafii. W szczególnych przypadkach ksiądz może odmówić pogrzebu katolickiego lub niektórych jego form.

JAK WYGLĄDA CEREMONIA POGRZEBOWA W OBRZĄDKU KATOLICKIM?

Ceremonie pogrzebowe w kościele katolickim jeszcze do niedawna rozpoczynały się w domu zmarłego. Wówczas ksiądz wraz ministrantami i rodziną zmarłego odmawiał modlitwę, po czym składał najbliższym wyrazy współczucia. Obecnie obrzęd ten najczęściej odprawiany jest w kaplicy cmentarnej. Po modlitwie za zmarłego i za pogrążonych w żałobie odbywa się procesja do kościoła. Ciało transportowane jest do kościoła, a podczas procesji śpiewane są psalmy żałobne. W kościele trumna stawiana jest na podwyższeniu, a wokół niej zapalne są świece. Na mszę pogrzebową składają się cztery ważne elementy:

  • pozdrowienie wspólnoty – kapłan kieruje do rodziny zmarłego słowa pocieszenia i zwraca uwagę na chrześcijański wymiar śmierci,
  • liturgia słowa – celem wygłaszanej homilii jest ukazanie misterium chrześcijańskiej śmierci w świetle Zmartwychwstałego Chrystusa,
  • ofiara eucharystyczna – bliscy osoby zmarłej i uczestnicy pogrzebu przyjmują Ciało Chrystusa,
  • pożegnanie zmarłego – kapłan poleca duszę zmarłego Bogu.

Podczas mszy kapłan trzykrotnie kropi trumnę wodą święconą, a jeśli jest taka możliwość, okadza ją też kadzidłem. Po mszy następuje kolejny etap ceremonii pogrzebowej, którym jest procesja na cmentarz. W jej trakcie śpiewane są psalmy lub odmawiane są chwalebne części różańca. Po dotarciu do grobu orszak pogrzebowy zatrzymuje się, a kapłan i wierni modlą się za zmarłego. W tym momencie dopuszcza się możliwość wygłoszenia mowy pogrzebowej przez krewnych zmarłego. Następnie trumna składana jest do grobu, a wierni śpiewają wybraną pieśń.

KIEDY KAPŁAN MOŻE ODMÓWIĆ KATOLICKIEGO POGRZEBU?

W Kodeksie Kanonicznym dokładnie określone są przypadki, kiedy kapłan może odmówić ceremonii pogrzebowej w obrządku katolickim. Dotyczy to osób, które:

  • w trakcie życia były notorycznymi apostatami (czyli osobami, które porzuciły wiarę), schizmatykami lub heretykami,
  • wybrały spalenie ciała z motywów, które są przeciwne wierze katolickiej,
  • były jawnymi grzesznikami, przez co pogrzeb katolicki wywołałby publiczne zgorszenie wiernych.

W przypadku odmowy pogrzebu katolickiego nie może być odprawiona msza pogrzebowa. Jednak można odprawić mszę świętą w intencji zmarłego i jest to jak najbardziej wskazane.